January, 2007 için arşiv

valla bence plazma TV alırken bi daha düşünün , sorun olab,lir ama LCD TV’lerde böyle problemler yoktur :)

Niçin trafik lambaları kırmızı/ sarı ve yeşildir?

Trafik ışıklan uygulaması, önceleri demiryollarının trenleri kontrol için uyguladığı sinyaller örnek alınarak baÅŸlamıştır. Demiryolları idaresi kırmızı rengi ‘dur’ sinyali olarak seçmiÅŸti. Kırmızı renk kan rengi olduÄŸundan asırlar boyu tehlikenin, tahribatın ve ölümün simgesi olmuÅŸtur. Demiryolları ilk faaliyete geçtiÄŸi 1830′lu yıllarda ‘ikaz’ ışığının rengi yeÅŸil, ‘geç’ ışığının ise beyazdı.

Bir süre sonra beyaz sinyal problem yaratmaya baÅŸladı. Beyaz renkli ‘geç’ sinyali diÄŸer sokak lambaları ile karıştırılabili-yordu. Ama daha da kötüsü ‘dur’ iÅŸaretlerine konulan kırmızı mercekler yerlerinden düşünce ışık beyazlaşıyor, ‘geç’ sinyali olarak algılanıyor ve kazalara yol açabiliyordu.

Sonunda demiryolcular kırmızıyı ‘dur’, yeÅŸili ‘geç’ san rengi de ‘ikaz’ sinyali olarak kullanmaya baÅŸladılar. BilindiÄŸi gibi sarı, renk spektrumu içinde en göz alıcı renktir. Böylece makinist bir sinyalin bulunması gereken yerde beyaz ışığı görürse, bir ÅŸeylerin yanlış olduÄŸunu anlıyor ve tedbirini alıyordu.

Karayollarına gelince, yollarda sadece atların ve at arabalarının bulunduÄŸu tarihlerde bile dünyanın büyük ÅŸehirlerinde trafik sorundu. Ä°lk trafik lambası otomobillerin ortaya çıkmasından çok önce 1868′de Londra’da kullanıldı. Gazla yakılan ve bir eksen etrafında döndürülebilen kırmızı ve yeÅŸil lambalar bir yıl sonra patlayıp, kendilerini çeviren polisi de yaralayınca bu uygulama ortadan kalktı.

Ama öte yandan otomobillerin ortaya çıkması ve şehirlerde dolaşmaya başlamalarıyla birlikte durum iyice kötüleşti. Çeşitli şehirlerde değişik uygulamalar yapıldı. Demiryollarındaki uygulama örnek alındı ama demiryollarında birbirine paralel iki hat vardı. Bu sistem iki yolun kesiştiği kavşaklarda işe yaramıyordu.

Sonunda günümüzdekilere benzeyen ilk elektrikli otomatik trafik lambasını, ilkokul mezunu ve ABD’deki Cleveland’da otomobil sahibi ilk siyah olan Garrett Morgan geliÅŸtirdi. 1914′de ilk denemelerine baÅŸlayan Morgan 1923′de de patentini aldı. Morgan 1963′de ölümünden az önce patentini 40 bin dolara General Electric firmasına sattı.

Morgan’ın lambaları demiryollarına benzer ÅŸekilde bir ‘T’ üzerinde kırmızı ve yeÅŸil iki lambadan ibaretti. Çok geçmeden ikaz anlamında sarı lamba da ilave edildi ve uygulama bütün dünyaya süratle yayıldı.

Aradan geçen yıllara raÄŸmen sarı renk hala ‘ikaz’ anlamındadır ama günümüz sürücüleri onu ‘geç’ sinyali olarak algılıyorlar